فصلنامه پژوهشنامه نوین فقهی حقوقی زنان و خانواده

فصلنامه پژوهشنامه نوین فقهی حقوقی زنان و خانواده

بررسی فقهی و حقوقی لزوم اذن زوج در تلقیح مصنوعی زوجه با منی عزل‌شده شوهر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
حوزه علمیه
10.22034/nrjw.2026.2672.1114
چکیده
این پژوهش به بررسی فقهی و حقوقی تلقیح مصنوعی زوجه با منی عزل‌شده شوهر در فرض زوجیت دائم و بدون رضایت فعلی زوج پرداخته است. مسئله اصلی آن است که آیا جواز عزل برای شوهر، به‌تنهایی، حق انحصاری تصمیم‌گیری درباره فرزندآوری ایجاد می‌کند و در نتیجه استفاده زوجه از منی خارج‌شده را منوط به اذن وی می‌سازد یا خیر. تحقیق حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و رویکرد اجتهادی انجام شده و بر تحلیل ادله فقهی، قواعد اصولی و مبانی حقوقی ایران استوار است. در این چارچوب، سه مبنای اصلی موافقان لزوم اذن زوج، یعنی انحصار حق استیلاد برای مرد، قاعده لاضرر و مالکیت بضع زوجه برای زوج، مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین مباحثی مانند جواز تلقیح با نطفه زوج، امکان تملک منی عزل‌شده، استقلال اراده زوجه در قلمرو باروری و آثار نسبی طفل حاصل نیز تحلیل شده است. بر پایه یافته‌های مقاله، از جواز عزل نمی‌توان حق مطلق شوهر در منع هرگونه باروری زوجه را استنباط کرد و ادله مطرح‌شده، لزوم اذن زوج را به‌صورت قطعی اثبات نمی‌کنند. ازاین‌رو، تلقیح مورد بحث با رعایت شرایط شرعی، قابل جواز دانسته شده و نسب طفل به پدر منتسب می‌شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 11 آبان 1405

  • تاریخ دریافت 02 خرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 28 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 07 شهریور 1405