استناد به قواعد فقهی در آراء قضایی خانواده

نوع مقاله : مقاله تخصصی

نویسندگان

چکیده

نظر به اینکه قواعد فقهی در موارد زیادی به مثابه مبنا در مقام وضع قوانین و یا به­ منزله دلیل در مقام دادرسی دعاوی خانوادگی، مورد استناد است، هدف از این پژوهش بررسی وضعیت بکارگیری قواعد فقهی در مستندات آراء قضایی صادره در دعاوی خانوادگی و امکان­سنجی توسعه­ بخشی به آن در راستای ایجاد وحدت رویه بیشتر در اجرای مفاد اصل 167 قانون اساسی است. دامنه­ جمع­آوری اطلاعات، آراء قضایی دادگاه­های بدوی و تجدیدنظر خانواده و در برخی موارد آراء دیوان، در بازه­ی سال­های بین 1391 تا 1393 است که در سامانه آراء قضایی پژوهشگاه قوه قضائیه در دسترس عموم است. یافته­ها حاکی از آن­است ­که رویکرد قضات به استخدام قواعد فقهی در مستندات به صورت دلیل و موید به دوصورت تصریحی و نقل مضمون است و در برخی موارد علی­رغم امکان استناد، مغفول مانده است. تطبیق قواعد فقهی در دعاوی خانواده در حال­ حاضر اگرچه تا حدی قابل­ قبول است؛ اما گستره­ی امکان این بهرمندی بیش از وضعیت موجود بوده و قابلیت و ضرورت توسعه­بخشی آن ثابت می­شود. لذا پیشنهاداتی در خصوص شناسایی و تبیین هرچه بهتر قواعد فقهی دارای کاربرد در آراء قضایی و تاکید بر استعمال قواعد فقهی بصورت عام­تر و حرکت به سمت وحدت­رویه قضایی در دادگاه خانواده ارائه شد.

کلیدواژه‌ها