واکاوی فقهی تولید تخمک مصنوعی از سلول های بنیادی مستخرج از بافت تخمدانی زن نابارور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بو علی سینا، همدان، ایران

10.22034/nrjw.2026.896

چکیده

 ناباروری یکی از مهم‌ترین چالش‌های پزشکی و اجتماعی است که درصد قابل توجهی از زوجین را درگیر کرده و پیامدهای روانی، عاطفی و اجتماعی گسترده‌ای به همراه دارد. اگرچه تکنیک‌های کمک‌باروری (ART) توانسته‌اند بخش زیادی از مشکلات ناباروری را برطرف کنند، اما به دلیل ماهیت تهاجمی و عوارض جانبی، برای همه بیماران کارآمد نبوده‌اند. در دهه‌های اخیر، استفاده از سلول‌های بنیادی به‌عنوان رویکردی نوین در درمان ناباروری مطرح شده است. این روش نه‌تنها از نظر اقتصادی مقرون‌به‌صرفه‌تر است، بلکه محدودیت‌های اخلاقی کمتری دارد و قابلیت بازسازی و تولید سلول‌های جنسی را فراهم می‌کند. اهمیت این موضوع در آن است که می‌توان با بهره‌گیری از سلول‌های بنیادی بافت تخمدانی زن نابارور، تخمک مصنوعی تولید کرد و سپس از طریق لقاح خارج رحمی (IVF) امکان بارداری را فراهم ساخت.پرسش اصلی این تحقیق، بررسی مشروعیت فقهی تولید تخمک مصنوعی از سلول‌های بنیادی زن نابارور است. با توجه به حساسیت‌های شرعی و اخلاقی در حوزه درمان ناباروری، ضرورت دارد این روش نوین از منظر فقه اسلامی مورد واکاوی قرار گیرد تا جایگاه آن در مقایسه با سایر روش‌های کمک‌باروری روشن شود.پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با اتکا به ادله و نظرات فقیهان مذاهب اسلامی نشان می‌دهد که تولید تخمک مصنوعی از سلول‌های بنیادی خود فرد، به دلیل داشتن مشکلات کمتر نسبت به سایر روش‌های کمک‌باروری، با استناد به ادله­ای چون ضرورت حفظ نسل و قواعد اضطرار، الضرر یزال و ... مشروعیت شرعی دارد و می‌تواند به‌عنوان رویکردی نوین، مقرون‌به‌صرفه و اخلاقی‌تر در درمان ناباروری مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها