چارچوب فقهی اولویت بندی حمایت‌های اقتصادی در سیاست گذاری جمعیتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 حوزه حضرت خدیجه سلام الله علیهابابل

2 مدرس حوزه و دانشگاه

3 دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه تهران

10.22034/nrjw.2026.899

چکیده

فرزندآوری از منظر آموزه‌های دینی، دارای جایگاهی رفیع و ارزشی والاست و افزون بر نقشی که در تداوم نسل انسانی ایفا می‌کند، در تقویت بنیان‌های جامعه اسلامی و حفظ موجودیت نظام اسلامی نیز تأثیر‌گذار است. این جایگاه همواره در طول تاریخ اسلام مورد تأکید بوده و آیات و روایات متعددی بر اهمیت و ارزش آن دلالت دارند. با این حال، در شرایط حساس کنونی، آمارهای موجود از کاهش شدید نرخ رشد سالیانه جمعیت به زیر یک درصد (حدود ۰.۷۲ درصد) حکایت دارد (مرکز آمار ایران، ۱۴۰۴). این وضعیت، بیم آن را می‌آفریند که نظام و جامعه اسلامی با مخاطرات مختلف سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و امنیتی مواجه شود. این پیامدهای ناگوار، لزوم اتخاذ سیاست‌های جمعیتی مناسب در راستای افزایش جمعیت را برای نظام جمهوری اسلامی اجتناب‌ناپذیر می‌سازد با توجه به چالش‌های جمعیتی کنونی این سؤال مطرح هست که با توجه به محدودیت منابع مالی بیت المال نظام اسلامی برای کارآمدی حمایت اقتصادی در سیاست گذاری جمعیتی و تشویق به فرزندآوری چه اولویتهایی را باید لحاظ کند؟ ملاک در حدود این حمایتها چیست؟ در کارآمدی این سیاستها چه عوامل دیگری دخیلند؟تحقیق حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی با رویکرد فقهی و به شیوه کتابخانه‌ای و تحلیل محتوا از منابع فقهی و روایی است و یافته‌ها حاکی از آن هست که حمایت‌های اقتصادی نظام اسلامی در راستای سیاست‌های جمعیتی به ترتیب دارای اولوی حوزه حضرت خدیجه سلام الله علیهابابل ت عدالت اجتماعی، حفظ مصلحت اهم، کارآمدی و تاثیرگذاری، تناسب با منابع بیت المال هستند.

کلیدواژه‌ها