عده طلاق و فوت شوهر بسته به شرایط زن و ارتباط زوجین متفاوت است. یکی از حالتهای مهم، باروری مصنوعی است که در آن برخی از شرطهای ثبوت عدّه، نظیر دخول یا عقد ازدواج، وجود ندارد. پرسش اصلی این که: آیا عدّه در باروری های پزشکی ثابت است و زمان آن چه مقدار است؟ پاسخ به این سوال از آن جهت ضروری است که ثبوت عدّه و مدت آن برای خانوادههای نابارور، زمان جدایی و حدود ارتباط زناشویی را مشخص میکند. باروری مصنوعی به اشکال مختلفی از نظر تحقق حمل و نوع تلقیح (با اسپرم شوهر، اسپرم اجنبی، یا جنین اهدایی) صورت میگیرد. در راستای پاسخ به این پرسشها، فرضهای متعددی قابل بررسی است، که شامل گونههای مختلفی از قبیل دخول، نوع اسپرم و وضعیت زناشویی است. به منظور تحلیل این موضوع، اسباب عدّه موجود در آیات و روایات نظیر «زوجیت»، «ماء»، «دخول»، «حمل» و «وفات» بر فروض مختلف تطبیق گردیدهاند. روش جمع آوری اطلاعات، کتابخانهای و ارائه آن، به روش توصیفی تحلیلی است. یافتههای این تحقیق نشان میدهد که زوجیت به تنهایی نمیتواند مثبِت عدّه باشد و لازم است با عناوینی نظیر «دخول»، «ماء» یا «حمل و دخول» همراه شود. همچنین، با توجه به اینکه در برخی روشهای باروری نوین، اسباب عدّه مانند «ماء» یا «حمل» به وضوح مشخص نیست، صدق عباراتی نظیر «العدّه من الماء» یا «اولات الاحمال» نیز روشن نمیباشد. در نهایت عده در برخی حالات مانند تلقیح زن مجرد با اسپرم اجنبی ثابت و در مواردی چون باروری زن شوهردار با اسپرم اجنبی، ثابت نیست.
میرسالاری, سید هدایت الله. (1404). واکاوی فقهی «عده» در روشهای نوین باوریهای پزشکی. فصلنامه پژوهشنامه نوین فقهی حقوقی زنان و خانواده, 6(4), 161-187. doi: 10.22034/nrjw.2026.901
MLA
سید هدایت الله میرسالاری. "واکاوی فقهی «عده» در روشهای نوین باوریهای پزشکی". فصلنامه پژوهشنامه نوین فقهی حقوقی زنان و خانواده, 6, 4, 1404, 161-187. doi: 10.22034/nrjw.2026.901
HARVARD
میرسالاری, سید هدایت الله. (1404). 'واکاوی فقهی «عده» در روشهای نوین باوریهای پزشکی', فصلنامه پژوهشنامه نوین فقهی حقوقی زنان و خانواده, 6(4), pp. 161-187. doi: 10.22034/nrjw.2026.901
VANCOUVER
میرسالاری, سید هدایت الله. واکاوی فقهی «عده» در روشهای نوین باوریهای پزشکی. فصلنامه پژوهشنامه نوین فقهی حقوقی زنان و خانواده, 1404; 6(4): 161-187. doi: 10.22034/nrjw.2026.901
)