فصلنامه پژوهشنامه نوین فقهی حقوقی زنان و خانواده

فصلنامه پژوهشنامه نوین فقهی حقوقی زنان و خانواده

از حاشیه‌نشینی تا متن جهاد؛ تحلیل فقهی مشارکت زنان در دفاع همه‌جانبه

نویسنده
موسسه آموزش عالی حوزوی حضرت عبدالعظیم ( ع)
چکیده
جهاد به مثابه یکی از ارکان رکنی شریعت، فراتر از یک وظیفه نظامی، راهبردی برای حفظ استقلال و امنیت هویتی امت اسلامی است. علیرغم مشهورات فقهی که جهاد را در ابتدای امر به مردان اختصاص داده‌اند، واکاوی تحلیلی ادله قرآنی و روایی در پرتو مقتضیات زمان، نشان‌دهنده یک تحول در مفهوم‌شناسی دفاع است. این مقاله با روش تحلیلی توصیفی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، به این نتیجه رسیده است که جهاد دفاعی به دلیل تکیه بر اصل حفظ بیضه اسلام، موضوعی فاقد قید جنسیتی است. این پژوهش نشان می‌دهد که سیره معصومین (ع) و اطلاق ادله عمومی دفاع، حضور زنان در عرصه‌های ایثار و شهادت را نه تنها مجاز، بلکه در شرایط اضطرار به یک تکلیف الهی تبدیل کرده است. بر اساس این تحلیل، «دفاع همه‌جانبه» بدون مشارکت فعال و هدفمند زنان، تصویری ناقص از فقه دفاعی ارائه می‌دهد و نمی‌تواند پاسخگوی تهدیدات ترکیبی دوران معاصر باشد.
کلیدواژه‌ها

دوره 7، شماره 1 - شماره پیاپی 24
شماره ویژه نامه جنگ و مقاومت
تابستان 1405
صفحه 21-36